علائم حیاتی بدن انسان
علائم حیاتی بدن انسان
نبض
بـه ضربان شريانها اطلاق ميگردد كه از موج فشاري كه دررگــها سير ميكند پديد مي آيد. (نبض به سبب حركت روبه جـلو خـون ايجاد نمي گـردد) سـرعـت ايـن مـوج در نـاحـيـه سـرخـرگ آئـورت ۵-۳ متـر در ثـانـيـه، در عـروق مـحيطي ازقـدرت آن كـاسـتـه شده اما به سرعتش افزوده مي گـردد،
بنابراين سرعت آن در انشعابات شريانهاي بزرگ ۱۰-۷ متر در ثانيه و در شريانهاي كوچك ۳۵-۱۵ متر در ثانيه است. موج فشار نبض ۱۵ برابر سريعتر از جريان خون منتقل ميگردد.نكته:
تعداد ضربان نبض در دقيقه در افراد سالم برابر با تعداد ضربان قلب در دقيقه است، اما در آريتمي (ضربان قلب نامنظم) ضربان نبض و قلب يكسان نبوده و ضربان قلب بايستي توسط گوشي طبي و سمع صداي قلب تعيين گردد.نكته:
خصوصيات نبض شامل سرعت، ريتم (منظم و يا غير منظم) و قدرت (ضعيف و يا قوي) مي باشد.
نكته:
سرعت ضربان نبض در افراد سالم در حالت استراحت ۱۰۰-۶۰ بار در دقيقه، در هنگام خواب ممكن است تا ۴۰ بار در دقيقه و پس از فعاليت شديد جسمي به ۲۲۰-۲۰۰ ضربان در دقيقه نيز برسد.تعداد ضربان قلب و يا نبض در دقيقه به سن، جثه، وزن و آمادگي جسماني افراد بستگي دارد.
نكته:
حدود نرمال ضربان نبض در سنين مختلف در حالت استراحت به قرار زير است:
۱- نوزادان: ۱۷۰-۱۰۰ (متوسط ۱۴۰) بار در دقيقه.
۲- كودكان ۱۰-۱ سال: ۱۴۰-۶۰ (متوسط ۹۰) بار در دقيقه.
۳- كودكان ۱۰ سال به بالا و مردان بالغ: ۱۰۰-۶۰ (متوسط ۷۲) بار در دقيقه.
۴- در ورزشكاران حرفه اي: ۶۰-۴۰ بار در دقيقه.
۵- افراد مسن: ۶۵-۵۰ بار دردقيقه.
۶- زنان بالغ: ۸۶-۷۶ بار در دقيقه.
نحوه گرفتن نبض:
نبض را با دو انگشت اشاره و مياني بايستي حس كرد. با انگشت شست اقدام به گرفتن نبض نكنيد چراكه شست خود داراي نبض است و با نبض ساير نقاط تداخل ايجاد ميكند. انگشتان اشاره و مياني بايد روي شريان قرار گرفته و با اعمال فشار اندك در برابر يك ساختار محكم نظير استخوان نبض لمس گردد.
نقاط نبض دار بدن:
۱- نـبـض راديـال و يا زند زبـريـن (raidal pulse):
درسمت خارجي مچ دست (سمت شست) واقع شده است.
۲- نـبـض زنـد زيرين(ulnar pulse):
در سمت داخلي مچ (انگشت كوچك) واقع شده است.
۳- نـبـض كـاروتـيـد و يا گردني(carotid pulse):
در گردن در طول لبه خارجي ناي و يا زير فك واقع است.
نكته:
از اعـمـال فـشـار زيـاد روي شـريان هـاي گـردني جداً اجـتــناب كنيد، چراكه تحريك گيرنده هاي فشار آن (با لمس مـحـكم) مـيتواند كاهش ضربان قلب و يا حتي توقف قلب را در پـي داشته بـاشـد.
هـمـچـنين نـبـايـد دو شـريـان گردني هـمزمـان لـمـس گـردند. لـمــــس همزمان دو شريان گردني غـش و يـا ايسكـمي (كاهش خونراساني موقت به قلب) را در پي خواهد داشت.
۴- نبض بازويي و يا براكيال(brachialpulse):
ميان عضلات دوسر و سه سر و در قسمت مياني و داخلي آرنج واقع است.
۵- نبض راني(femoralpulse):
در كشاله ران واقع است.
۶- نبض پس زانو(popliteal pulse):
در پشت زانو واقع است. براي لمس آن زانو بايستي ۱۲۰ درجه خم گردد.
۷- نبض پشت پايي(dorsalis pedis):
در روي پا و وسط دو قوزك واقع است.
۸- نبض درشت ني خلفي(tibialis posterior pulse):
در پشت قوزك داخلي پا واقع است.
۹- نبض گيجگاهي(temporal pulse) :
روي شقيقه ها درست كنار گوش واقع است.
۱۰- نبض اپيكال(apical pulse):
همان مكاني است كه پزشكان با گوشي طبي ضربان قلب را شمارش ميكنند.
نكته:چنانچه فشار سيستوليك فرد پايين تر از ۹۰ ميلي متر جيوه باشد نبض راديال غير قابل لمس خواهد شد.
نكته:چنانچه فشار سيستوليك فرد پايين تر از ۸۰ ميلي متر جيوه باشد نبض بازويي غير قابل لمس خواهد شد.
نكته: چنانچه فشار سيستوليك فرد پايين تر از ۶۰ ميلي متر جيوه باشد نبض كاروتيد غير قابل لمس خواهد شد. از آنجايي كه فشار سيستوليك به ندرت تا اين اندازه افت ميكند، فقدان نبض گردني معمولا نشانه مرگ است.
نحوه اندازه گيري نبض:
تعداد ضربان نبض را در ۱۵ ثانيه شمارش كرده و آن را در عدد ۴ ضرب كنيد، و يا تعداد ضربان را در مدت زمان ۱۰ ثانيه شمارش كرده و سپس آن را در عدد ۶ ضرب كنيد.
نكته:
هنگام گرفتن نبض زمان گيري بايد از اولين موج نبض شروع شده و اين نبض برابر با صفر فرض شود. سپس نبض بعدي به عنوان شماره ۱ به حساب آورده گردد. بنابراين شمارش بايد از صفر شروع شود و نه از يك.
نكته:
به ازاي هر ۰.۵۶ درجه سانتي گراد تب (افزايش دماي بدن) سرعت قلب و نبض ۱۰ ضربان افزايش مي يابند.
نكته:
كاهش فشار خون تعداد ضربان نبض و قلب را افزايش ميدهد.
نكته:
مصرف غذا و روند گوارش ضربان قلب را اندكي افزايش ميدهد.
ضربان قلب ماكزيموم:
حداكثر تعداد ضربان قلب و يا نبضي است كه قلب قادر به توليد آن ميباشد.
اين تعداد ضربان با فرمول زير قابل سنجش است:
ضربان قلب ماكزيموم = سن -۲۲۰
ضربان قلب هدف:
حد ضربان قلبي است كه در آن به سيستم قلبي عروقي بدن صدمه نرسيده وبه بدن فشار وارد نميگردد. هنگام فعاليت بدني نبايد تعداد ضربان قلب از حد ضربان قلب هدف فراتر رود. ضربان قلب هدف معمولا ۸۰-۶۰ در صد ضربان قلب ماكزيموم ميباشد.
زمان بازگشت به حالت اوليه:
مدت زماني است كه پس از فعاليت جسمي، ضربان قلب به ضربان در حال استراحت بازمي گردد. هر چه اين زمان كوتاهتر باشد، فرد از آمادگي جسمي بالاتري برخوردار است.
علل تعداد ضربان بيشتر ازحد نرمال:
شوك-خونريزي-گرما زدگي-كم آبي-تب-درد-هيجانات-فعاليت بدني-استرس-پركاري غده تيروئيد-كم خوني-مصرف كافئين و ساير محركات-استعمال سيگار-مصرف داروهاي ويژه درمان آسم.
علل تعداد ضربان كمتر از حد نرمال:
كم كاري غده تيروئيد-مصرف داروهاي قلبي عروقي-بيماريها ونارساييهاي قلبي-افت حرارت بدن-بي اشتهايي عصبي-گرمازدگي شديد-مصرف سركوب كننده ها(مثل الكل)
علل نبض ضعيف:
نارسايي هاي قلبي-شوك-فشار خون پايين-كم آبي-خونريزي-استفراغ شديد-سوء تغذيه.
سرعت تنفس:
در نوزادان: ۶۰-۴۰ بار در دقيقه.
در كودكان ۶-۱ سال: ۲۶-۱۸ بار در دقيقه.
در افراد ۷ سال به بالا: ۲۴-۱۲ بار در دقيقه.
خصوصيات تنفس:
سرعت (تعداد تنفس در دقيقه) - عمق (عميق و يا كم عمق) - سهولت (راحت و يا سخت و دردناك) - بي صدا و يا صدا دار.
درجه حرارت بدن:
درجه حرارت بدن به عواملي همچون جنس، فعاليت بدني، مصرف غذا، مصرف مايعات داغ و يا سرد، ساعت از روز و در زنان به مرحله سيكل ماهانه بستگي دارد.
درجه حرارت نرمال:۳۶.۵ تا ۳۷.۲ درجه سانتي گراد است.
تب:
درجه حرارت مقعدي و گوشي فراتر از ۳۸.۳ و دهاني (زير زباني) فراتر از ۳۷.۸ درجه سانتي گراد تب محسوب ميگردند.
هيپوترمي (كاهش دماي بدن):
به درجه حرارت كمتر از ۳۶.۱ درجه سانتي گراد اطلاق ميگردد.
محل هاي اندازه گيري دماي بدن:
دهان (زير زباني) - مقعد - زير بغل- گوش (پرده صماخ) - پوست (پيشاني)
نكته:
درجه حرارت مقعدي و گوشي دقيق تر از دهاني ميباشند.
نكته:
دماي اندازه گيري شده زير زباني ۰.۳ تا ۰.۶ سانتي گراد كمتر از دماي مقعدي و گوشي ميباشد.
نكته:
دماي اندازه گيري شده زير بغلي ۰.۳ تا ۰.۶ سانتي گراد بيشتر از دماي زير زباني ميباشد.
نكته:
دماي زير زباني تحت تاثير نوشيدنيهاي گرم ويا سرد، غذا و تنفس قرار دارد.
نكته:
دماي پوستي قابل اطمينان نيست چراكه تحت تاثير دماي محيط، جريان هوا و جريان خون موضعي قرار دارد.
نكته:
دماي بدن در هنگام عصر ۰.۶ سانتي گراد بيشتر از صبح هنگام است.
نكته:
دماي بدن زنان در هنگام تخمك گذاري در حداكثر خود ميباشد. دماي بدن زنان در طول سيكل ماهانه تا ۰.۶ سانتي گراد در نوسان است.
علل تب:
عفونت ها-مصرف داروهاي آنتي بيوتيك، مخدر و آنتي هيستامين ها-آسيب ها و جراحات شديد (حمله قلبي، گرمازدگي، سكته، سوختگي ها)-پر كاري غده تيروئيد-آرتريت-برخي سرطانها.
علل كاهش دماي بدن:
شوك-در معرض سرما واقع شدن-مصرف الكل و برخي داروها-ديابت-كم كاري غده تيروئيد-در پي عفونت در افراد مسن و يا نوزاد.
انواع دماسنجها:
دماسنج شيشه اي حاوي جيوه-دماسنج الكترونيكي-دما سنج مادون قرمز گوشي-دماسنج نواري پيشاني.
نكته:
استفاده از دماسنجهاي شيشه اي و حاوي جيوه توصيه نميگردد. بويژه براي كودكان چرا كه احتمال شكسته شدن شيشه و خروج جيوه هنگام اندازه گيري وجود دارد.
نكاتي كه بايد پيش از اندازه گيري درجه حرارت بدن مد نظر قرار گيرند:
۱- دماي بدن بايستي پس از يك ساعت از فعاليت شديد جسمي و يا استفاده از وان آب گرم و يا جكوزي اندازه گيري شود.
۲- دماي بدن بايد ۳۰ دقيقه پس از استعمال سيگار، مصرف غذا و يا مصرف نوشيدنيهاي سرد و يا گرم اندازه گيري گردد.
نحوه اندازه گيري دماي بدن با دماسنج ديجيتال و يا جيوه اي:
نكته:
پيش از قرار دادن دماسنج جيوه اي مطمئن شويد كه سطح جيوه پايين تر از ۳۷ درجه سانتي گراد است.
۱- دماسنج ديجيتال و يا جيوه اي را زير زبان قرار دهيد. سپس لبها را كاملا ببنديد.
۲- دماسنج جيوه اي را ۴-۳ دقيقه و دماسنج ديجيتال را تا شنيدن صداي بوق در زير زبان نگه داريد.
۳- پس از خارج ساختن دماسنج ديجيتال دماي اندازه گيري شده را بخوانيد. براي خواندن دما در دماسنج جيوه اي آن را بصورت افقي نگه داشته و به آرامي آن را بچرخانيد تا ستون جيوه آن رويت گردد. فاصله ميان علايم بلند يك درجه و فاصله ميان علايم كوتاه ۰.۲ درجه سانتيگراد ميباشد.
۴- در انتها دماسنج را با آب سرد و صابون و يا الكل طبي (سفيد) شستشو دهيد.
نكته:
به منظور اندازه گيري دماي زير بغل دماسنج جيوه اي را زير بغل قرار داده و ۳-۲ دقيقه صبر كنيد. سپس ۰.۶ سانتي گراد به عدد خوانده شده اضافه كنيد.
نكته:
براي اندازه گيري دماي مقعد سر دماسنج را توسط مواد لغزده ساز چرب كرده و سر آن را به ميزان ۲.۵ سانتي متر به داخل مقعد داخل كنيد. پس از اندازه گيري دماسنج را با آب و صابون و الكل طبي كاملا تميز كنيد.
نكته:
براي اندازه گيري دماي گوش كافيست سر دماسنج ويژه گوش را داخل مجراي گوش قرار داده و دكمه آغاز اندازه گيري را فشار دهيد. پس از يك ثانيه دماي پرده صماخ تعيين خواهد شد.
سرم درمانی
به منظور تامين نياز آب و الكتروليتهاوتامين مواد غذايي مورد مورد نياز بدن و همچنين دسترسي به وريد در صورت بد حال بودن بيمار از سرم به عنوان k.v.o يعني (باز نگه داشتن رگ )استفاده مي شود.
اين سرم تركيبي از قند و نمك است كه 33/3%نمك(دكستروز)و3%هم كلريد سديم دارد .كه به منظور تامين انرژي مورد نياز بيمار و جبران كمبود حجم مايعات و برقراري جريان ادراربه منظور باز نگه داشتن رگ به عنوان k.v.o و همچنين موثر در مسموميتهااستفاده مي شود.
سرم قندي(دكستروز 5%)5%قند بقيه آب است دكستروز واتر به منظور k.v.o استفاده مي شود و كمك به دفع مواد زايد توسط كليه ها؛ كمك به تامين انرژي مورد نياز بدن استفاده مي شود.
كلرو سديم 9%يا سرم نمك يا نرمال سالين يا سرم فيزيولوژي
الف-غير قابل تزريق ب-قابل تزريق
الف-سرم كلروسديم9%غير قابل تزريق كه به منظور شستشوي زخم ها ازجمله زخم بستر (به علت بي حركتي بدن ايجاد مي شود )(زخم بد سور)استفاده مي شود
ب-سرم كلروسديم 9%قابل تزريق كه به منظور جبران كمبودحجم مايعات بدن ؛ جبران كمبود خمن و همچنين به عنوان بالا بردن فشار خون و به منظور حل كردن دارو به جاي آب مقطر وبه منظور شستشويزخم هااز اين سرم استفاده مي شود.
سرم رينگر:
درموارد اورژانس از جمله خونريزيها؛سوختگيها؛برق گرفتگي وهمچنين موارد شوك و اسهال و استفراغ شديد به منظور جبران كمبود حجم مايعات و الكتروليتهاي مورد نياز بدن از جمله سديم و پتاسيمو كلسيم وكلراز اين سرم استفاده مي شود. وهمچنين به منظور بالا بردن فشار خون و كم آبي استفاده مي شود.
انواع ست سرم
1-ست معمولي 2-ست خون 3-ميكروست
ميكرو ست براي تنظيم دقيقترقطرات سرم در كودكان و نوزادان استفاده مي شود.هر 60قطره ميكروست 1ccاست ولي در ست معمولي هر 15 قطره cc1است.
اسكالپ وين براي بيماران سرپاييو يا بچه ها ويا بيماران بد رگ استفاده مي شود.
اورژانس های چشم
اورژانس های چشم

تعریف:
اورژانس های چشم و بینایی به مواردی گفته می شود که بایستی در اسرع وقت و فوری اقدام به درمان نمود و عدم درمان به موقع باعث وارد شدن صدمات جبران ناپذیر به چشم و سیستم بینایی می شود.
اورژانس های چشم عبارت اند از:
1- گلوکوم با زاویه ی بسته
2- AACG- نارسایی پیوند چشم
3-انسداد ورید و شریان مرکزی چشم
4- سوختگی های شیمیایی
5- سوختگی های تشعشعی
6- سوختگی های حرارتی
7- اجسام خارجی در چشم
8 - پارگی های قرنیه و صلبیه
9- صدمات اوربیت
1- گلوکوم با زاویه ی بسته (AACG ):
گلوکوم اصطلاحی است برای گروهی از بیماری هایی چشم که در این بیماری ها عصب چشم به دلیل بالا رفتن فشار داخل چشمی (IOP ) آسیب می بیند و در نتیجه بینایی شخص کاهش می یابد و اگر درمان نشود شخص بینایی خود را از دست می دهد.این افزایش IOP به دلیل گیر افتادن مایع زلالیه که بین عدسی و عنبیه جریان دارد می باشد (مایع زلالیه عدسی و قرنیه را تغذیه می کند).
چندین نوع گلوکوم وجود دارد اما یکی از موارد خطرناک گلوکوم که یک اورژانس چشمی است گلوکوم با زاویه ی بسته است.
در گلوکوم با زاویه ی بسته عنبیه راه خروج مایع زلالیه را می بندد در نتیجه مایع زلالیه که دائماً در حال تولید است در چشم تجمع می کند و فشار داخل چشم را به سرعت بالا می برد.
علائم:
کاهش سریع و پیشرونده ی بینایی و تاری دید، درد پیرامون چشم، پر خونی ملتحمه (چشم شخص قرمز به نظر میرسد) و احتقان درد ممکن است با تهوع و برادیکاردی (کاهش ضربان قلب) توام باشد، کاهش دید مرکزی، مردمک ها به شکل بیضی عمودی در می آیند و در حالت نیمه متسع تثبیت می شوند و به نور واکنش نمی دهند و قدرت تطابق خود را از دست می دهند.
در صورت عدم درمان، شخص ظرف 1یا 2روز بینایی خود را از دست می دهد.
درمان:
جراحی لیزری فوری برای باز کردن راه خروجی مایع زلالیه لازم است وهمچنین از دارو های کاهنده ی IOP مثل پیلوکارپین استفاده می شود. چشم دیگر هم باید بوسیله پیلوکارپین یا جراحی درمان شود تا از حملات بعدی جلوگیری شود.
2- نارسایی پیوند چشم:
علائم اولیه: تیرگی دید، ناراحتی، اشک ریزش و قرمزی چشم
اگر شخص پیوند چشم زده دچار نشانه های بالا شد باید هرچه سریع تر به چشم پزشک مراجعه کند.
درمان:
تجویز فوری کورتیکوستروئید ها ی موضعی به صورت ساعتی و تزریق کورتیکوستروئید در پیرامون چشم می باشد. تمام تلاش ها متوجه جلوگیری از رد پیوند است. ممکن است در موارد شدید و مقاوم رد پیوند از عوامل تضعیف کننده سیستم ایمنی بدن استفاده شود.
3- انسداد ورید و شریان مرکزی چشم:
علائم: دید چشم به طور ناگهانی و بدون احساس هیچ دردی از بین می رود.
از علت های انسداد ورید و شریان مرکزی چشم می توان بیماری های دریچه ای قلب، رکود خون وریدی ، افزلیش غلظت خون و... را نام برد.این بیماری معمولاً در افراد با فشار خون بالا و یا افرادی که دچار ارترو اسکلروزیس هستند اتفاق می افتد.اگر از بین رفتن بیماری به دلیل انسداد ورید و شریان مرکزی چشم باشد و وقت آن از 1 ساعت بگذرد دیگر کاری نمیتوان انجام داد و بینایی شخص برای همیشه از بین میرود. پس در این گونه موارد فوت وقت اصلاً جایز نیست و باید شخص را هر چه سریع تر به چشم پزشک رسانید.
4- سوختگی های شیمیایی:
شامل سوختگی های اسید و باز می باشد که هر دو خطرناک می باشد ولی باز از اسید خطرناک تر است و در میان باز ها آمونیاک از همه خطرناک تر است.بازها چون می توانند بیشتر در چشم نفوذ کنندو تا مدت بیشتری به آسیب های خود ادامه دهند و IOP( فشار داخل چشمی) را افزایش دهند خطرناک تر اند.
اسید ها نسبت به بازها خطر کمتری دارند زیرا پروتئین های مربوط به بافت های آسیب دیده رسوب کرده و به مانعی در برابر نفوذ بیشتر اسید تبدیل می شوند.
اساس درمان در این موارد شست و شوی چشم تا حدی است که PH چشم نرمال و PH قرنیه به حدود6/7- 3/7 برسد.بهترین چیز برای شست و شو سرم نرمال سالین یا رینگر و اگر نبود آب استریل و اگر آب استریل هم نبود باید با هر آبی که در دسترس است چشم را سریع شست.باید پشت پلک ها را هم شست و سریع مصدوم را به مرکز تخصصی چشم انتقال داد.
5- سوختگی های تشعشعی:
این نوع سوختگی ها معمولاً در اثر قرار گرفتن طولانی مدت قرنیه چشم در معرض اشعه های مضر مانند اشعه ی ماوراء بنفش اتفاق می افتد و باعث سوختگی و زخم در قرنیه میشود.از مهمترین این سوختگی ها سوختگی در جوشکاران بدون محافظ ، اسکی بازان و سوختگی های ناشی از لامپ های خورشیدی می باشد.
علائم :
درد شدید در چشم ، حساسیت شدید به نور و اشک ریزش زیاد.
اساس درمان در این نوع سوختگی ها بستن چشم همراه با استراحت و استفاده از مسکن جهت کنترل درد می باشد.استفاده از قطره های آنتی بیوتیک و سیکلوپلژیک (برای اتساع مردمک چشم) که البته با تجویز پزشک انجام می شود.اگر لایه های عمقی قرنیه درگیر نشده باشد معمولاً 48-24ساعت بهبودی حاصل می شود.
از قطره های بیحسی نظیر تتراکائین منحصراً در بیمارستان برای بیحسی موقت چشم برای عمل ، معاینه و اعمال جراحی استفاده می شود و در حد یکی دو بار هم بیشتر استفاده نمیشود (شخص در هنگام استفاده از این قطره ها نباید چشم خود را بمالد چون ممکن است به قرنیه ی خود آسیب بزند. شروع اثر دارو 20 ثانیه تا یک دقیقه و اثر دارو 20-10دقیقه باقی میماند).
استفاده ی بیش از یکی دو بار به شدت به سلول های قرنیه آسیب می زند و زمینه را برای زخم و عفونت قرنیه فراهم می کند.که نتیجه ی نهائی لک وسیع (ایجاد بافت جوشگاه ) در قرنیه و افت شدید بینائی است.
معمولاً جوشکار ها یا تراشکار های بدون محافظ که دچارسوختگی قرنیه شده اند از این دارو سر خود و به دفعات زیاد مصرف می کنند و در نتیجه دچار مشکل بالا می شوند.این افراد حتی بدون درمان 8-6ساعته خوب می شوند و درد آنها تسکین می یابد.این افراد باید در طول 8-6ساعت چشم ها را بسته و از مسکن های استامینوفن با یا بدون کدوئین استفاده کنند و استراحت نمایند.
6- سوختگی های حرارتی:
در سوختگی های حرارتی به علت بسته شدن غیر ارادی پلک ها اغلب تنها پلک ها آسیب میبینند و قرنیه آسیبی نمی بیند.تورم و قرمزی پلک ها از علائم مهم این عارضه می باشد.
کمک های اولیه شامل شستن چشم با آب فراوان است تا حرارت چشم گرفته شود و بعد باید چشم را پانسمان کرد و شخص را به بیمارستان انتقال داد.
اساس درمان در سوختگی های چشم مانند درمان سوختگی های سایر نقاط بدن است یعنی استفاده از مسکن های سیستمیک مانند مرفین و استفاده از پماد های انتی بیوتیک مانند تتراسیکلین.یکی از مهمترین اقدامات در سوختگی های چشم دوختن پلک های فوقانی به پلک های تحتانی با نخ بخیه ی سیلک چهار صفر است.تا از بروز چروکیدگی پلک و برگشتن پلک ها به سمت خارج جلوگیری شود.
7- اجسام خارجی در چشم:
چنانچه اجسام خارجی در سطح قرنیه یا ملتحمه باشند و فرو نرفته باشند می توان آن را از سطح قرنیه برداشت ولی اگر احتمال دارد که جسم در چشم فرو رفته باشد نباید آن را دست کاری کرد و باید با یک لیوان کوچک یا کاپ چشمی روی چشم گذاشت و بعد چشم را با باند بست.این عمل به این خاطر است که پانسمان روی چشم فشاری نیاورد و باعث تخلیه ی محتویات چشم نشود.
اجسامی مثل اهن ، استیل ، مس و سبزیجات می توانند موجب واکنش التهابی شدید شوند.
اگر اجسامی مثل میخ یا چاقو در چشم فرو رفته باشد باید ابتدا دردو طرف ان دو باند گذاشت و یا با باند امامه ای آن را فیکس کرد و بعد یک لیوان روی آن گذاشت تا به چاقو یا جسمی که در چشم فرو رفته فشار نیاید و بیشتر در چشم فرو نرود ، بعد لیوان را با باند فیکس کرد.
در تمام موارد بالا باید هر دو چشم را با هم بست زیرا حرکت چشم سالم ، چشم آسیب دیده را هم تکان می دهد و باعث اسیب بیشتر چشم آسیب دیده می شود.در صدمات نافذ چشم آسپرین منع مصرف دارد زیرا باعث تداوم خونریزی می شود.
در صدمات نافذ چشم در صورت عدم حس نور تخلیه ی اولیه ی کره ی چشم انجام می شود که طی آن محتویات چشم با مقداری عصب بینایی خارج می شود.این عمل باید ظرف دو هفته از صدمه ی اولیه انجام شود وگرنه باعث بروز افتالمی سمپاتیکی (ophthalmia sympathetic ) می شود که التهاب ناشی از صدمه ی چشم مبتلا به چشم سالم نیز سرایت می کند و آن را نابینا می کند.
8- پارگی های قرنیه و صلبیه:
پارگی های قرنیه و صلبیه بسار خطرناک هستند زیرا قسمت ها ی درونی چشم در معرض عفونت قرار می گیرند و در نتیجه دچار آسیب می شوند.در هنگام وارد شدن ضربه های سنگین به چشم و احتمال ایجاد پارگی در قرنیه یا صلبیه نباید به چشم فشار آورد یا آن را پانسمان کرد زیرا ممکن است محتویات چشم در اثر فشار بیرون بریزد پس باید به شیوه ای که در بخش اجسام خارجی در چشم گفته شد، با یک لیوان کوچک یا کاپ چشمی چشم را بست.
درمان شامل دوختن پارگی و پیشگیری از عفونت است که توسط چشم پزشک انجام می شود.
9- صدمات اوربیت:
در صدمات اوربیت چون صدمه به جمجمه خورده است اول باید علائم حیاتی بیمار را چک کرد و وضعیت او را پایدار کرد بعد بینایی را چک نمود.
بعد از پایداری وضعیت مصدوم برای اثبات وسعت صدمات چشم در اولین فرصت،بینایی شخص را کنترل کنید که در چه حدی است.کره چشم باید از نظر صدمات بافت نرم مورد نظر قرار بگیرد.درضربات کند مثل ضربه ی مشت،زانو،آرنج،توپ گلف و تنیس چون یک مرتبه در اثر این ضربات فشار داخل اوربیت زیاد می شود استخوان کف اوربیت که کمترین مقاومت را دارد می شکند.در صدمات اوربیت نیز اگرخونریزی دارد باید بعد از کنترل خونریزی هر چه سریعتر مصدوم را به مرکز تخصصی چشم انتقال داد.
پیشگیری از صدمات چشمی :
1-هنگام استفاده از آسپری سرآن به سمت شما نباشد.
2-هنگام سرخ کردن غذا در ماهی تابه کاملاً آن را به روغن آغشته کنید تا از پاشیده شدن روغن به بیرون جلوگیری شود.
3-هنگام استفاده از مواد شیمیایی قوی از عینک ایمنی استفاده کنید و بعد از استفاده دست های خود را بشویید.
4-برای حفاظت چشم در برابر اشعه ها و لامپ های خورشیدی از عینک ایمنی استفاده کنید.
5-در باغ یا جنگل مراغب برخورد شاخه ها با چشم و صورت خود باشید.
6-به کسی اجازه ندهید جلو یا کنار ماشین چمن زن بایستد. سنگ ها را از جلوی ماشین چمن زن بردارید زیرا ممکن است زیر ماشین در برود و صدمات شدیدی را به چشم وارد کند.
7-برای مشاهده ی موتور ماشین در شب از چراغ قوه استفاده کنید و از کبریت یا شمع استفاده نکنید.
8-در هنگام استفاده از کابل پرشی برای استارت ماشین از عینک ایمنی استفاده کنید.ابتدا اطمینان پیدا کنید که شخصی با ماشین در تماس نیست ، مطمئن شوید که کابل های مورد استفاده با هم اتصال ندارند و هرگز کابل را به پایانه ی منفی باطری وصل نکنید.
9-در ورزش های تنیس ، اسکواش واز این قبیل مراقب برخورد توپ با چشم باشید.
10-در هنگام آتش بازی به کودکان اجازه ندهید آتش را شعله ور کنند و مواد محترقه در آتش استفاده نکنید .سعی نکنید خاکستر را دوباره شعله ور کنید و در پایان روی آن آب بریزید.
اصول تجویز داروهای چشمی :
1- قطرههای چشمی سودی که دارند این است که برای بینایی تداخلی ایجاد نمی کنند ولی به وسیله اشک رقیق شده و با پلک زدن از چشم خارج می شوند .
2- پمادهای چشمی سودی که دارند این است که در حفره چشم بیشتر باقی می مانندولی دید را تار می کنند .
3- برای جلوگیری از اثرات سیستمیک داروهای چشمی با انگشت روی گوشه داخلی چشم فشار اورید . ( به خصوص در مورد افراد پیر ، کودک ، زنان شیر ده یا بار دار ، بیماران کبدی ، کلیوی ، قلبی و تنفس ).
4- بین دوقطره مختلف چشمی 5 تا 10 دقیقه صبر کنید اگر فاصله 30 ثانیه باشد 45 درصد قطره شسته می شود .
5- اگر هم قطره و هم پماد برای شما تجویز شده اول قطره بعد پماد را استفده کنید.
6- اگر بیمار خود قطره را در چشم می ریزد برای احساس افتادن قطره در چشم، قطره را در یخچال بگذارید تا کمی سرد شود.
چند دارو گیاهی مناسب :
1- برای رفع التهابات پلک و استراحت چشمهای خسته می توانید چند برش نازک به تازه را مستقیماً برروی موضع درد قرار دهید.
2- لوسیون ختمی برای رفع ورم ملتحمه چشم تهیه میشود . برای این منظور جوشانده 1 قاشق مربا خوری از گل ختمی در یک فنجان آب تهیه کرده به صورت کمپرس روی چشم بگذارید .
3- برگ کاهوی پخته برای رفع التهابات چشم اثر شفا بخش دارد که باید آن را روی چشم قرار داد .
4- برای برطرف کردن کبودی زیر چشم می توان سیب زمینی خام رنده شده را بر روی کبودی قرار داد یا برای برطرف کردن کبودی زیر چشم می توان مقداری بابونه را دم کرد و زیر چشم را کمپرس نمود .
5- برای رفع تورم زیر چشم می توان از انجیر تازه استفاده کرد. برای این کار باید انجیر تازه را له کرد و در زیر چشم قرار داد تا ورم آن برطرف شود .
مسموميت ها
مسموميت ها
بر اساس ماده يا دارويي که سبب مسموميت مي شود, علايم آنها نيز فرق مي کند .
پاره اي از نشانه هاي مسموميت عبارتند از:
* خواب آلودگي يا کما (در مسموميت با مواد مخدر)
* شکم درد , استفراغ و اسهال ( درمسموميت با تحريک کنندگان روده اي )
* افزايش بزاق دهان , انقباض و کوچک شدن مردمک چشمها ( در مسموميت با حشره کشها )
* سوختگي اطراف لب و دهان ( در مسموميت با مواد سفيد کننده )
* اسپاسمهاي عضلاني ( در مسموميت با استريکنين )
* تشنج ( در مسموميت با محرکهاي سيستم عصبي )
* عرق ريزش و تند شدن تنفس ( در مسموميت با داروهاي اعصاب )
* صورتي شدن رنگ پوست ( در مسموميت با منوکسيد کربن )
* تاوليهاي پوستي ( در مسموميت با منوکسيد کربن و داروهاي ضد افسردگي )
در برخورد با مسموميت ها به نکات زير توجه کنيد :
1- تحقيق کنيد که چه ماده اي باعث مسموميت فرد شده .
2- اگر نشانه هايي از سوختگي در اطراف دهان فرد مسموم مشاهده نموديد , به آهستگي يک ليوان آب يا شير به او بدهيد .
3- مصدوم را در وضعيت ريکاوري قرار دهيد ( چه بيهوش باشد وچه هوشيار )
4 –ظروفي که ماده سمي در آن قرار دارد را براي بررسي همراه مصدوم به بيمارستان ببريد.
توجه :
* هيچگاه تلاش نکنيد که فرد مسموم , استفراغ کند.
* اگر مصدوم بيهوش است , در هنگام دادن تنفس مصنوعي , مطمئن شويد که دهان او از مواد سمي پاک شده است , در غير اينصورت از تنفس دهان به بيني استفاده کنيد .
مسموميت با الکل
نشانه هاي مسموميت با الکل عبارتند از:
* هوشياري فرد مختل شده و يا حتي بيهوش است .
* تنفس عميق مي شود .
* استفراغ .
* برافروختگي صورت و عرق ريزش .
در برخورد با مسموميت با الکل نکات زير را رعايت کنيد :
1- راه تنفسي را باز کرده و تنفس را کنترل کنيد .
2- نبض را کنترل کنيد .
3- فرد مسموم را در وضعيت ريکاوري قرار دهيد .
4- فورا او را به بيمارستان برسانيد .
مسموميت غذايي
اکثر مسموميت هاي غذايي يا بعلت عدم رعايت بهداشت در هنگام درست کردن غذا ايجاد مي شود يا بعلت عدم پخت کافي آن صورت مي گيرد. آشپزهايي که پس از رفتن به توالت , دست خود را نمي شويند سبب انتقال ميکروبهاي روده اي و حتي هپاتيت نوع آ (a) به ساير افراد مي شوند . اکثر مسموميت هاي غذايي بعد از دو يا سه روز بهبود مي يابند .دو نوع باکتري مي تواند سبب مسموميت غذايي شود : استافيلوکوک و سالمونلا .
مسموميت غذايي با استافيلوکوک
بعد از 2 تا 6 ساعت که از خوردن غذاي حاوي ميکروب استافيلوکوک گذشت , نشانه هاي مسموميت آشکار مي شود که عبارتند از :
* تهوع , استفراغ و اسهال
* شکم درد
* سردرد
* ودر مواردي شوک
مسموميت غذايي با سالمونلا
شانه هاي مسموميت غذايي با سالمونلا بعد از يک تا دو روز خود را نشان مي دهد و عبارتند از :
* تهوع , استفراغ و اسهال
* شکم درد
* سردرد
* تب
* و در مواردي شوک
نحوه برخورد با فرد دچار مسموميت غذايي به صورت زير است :
1- مقادير زيادي آب به فرد مسموم بدهيد تا بخورد
2- همينکه معده فرد مسموم آرام شد ( بعد از چند ساعت ) مي توانيد به او بيسکويت يا سوپ بدهيد
توجه:
* هيچگاه به فرد مسموم شير , چاي , قهوه و نوشابه هاي ترش مثل آب ميوه ندهيد.
* اگردرد شکمي و مدفوع خوني وجود داشت يا نشانه هاي مسموميت به مدت بيش از سه روز طول کشيد , بيمار را به پزشک برسانيد.
**************************************************
كمك هاي اوليه _ تهوع و استفراغ
تهوع و استفراغ بعلت تحريک يا اتساع معده يا روده بر اثر علل گوناگون ايجاد مي شود . در اکثر موارد با يک بار استفراغ , حالت بيمار خود بخود خوب مي شود و نيازي به پيگيري بعدي ندارد . علل تهوع و استفراغ عبارتند از :
* پر خوري کردن
* مسموميت غذايي
* زخم معده يا اثني عشر
* آپانديسيت
براي تسکين تهوع و استفراغ موارد زير را رعايت کنيد:
1- از مصرف غذا پرهيز کنيد
2- به مقدار کم آب مصرف کنيد
تروماهاي گوش خارجي
تروما به چشم قدامی
تروما به چشم قدامی
تروما يا ضربه سر،خطرناکترين وضعيت اورژانسي
تروما يا ضربه سر،خطرناکترين وضعيت اورژانسي
ضر به سطح سر ، جمجمه و مغز مي باشد. شايع ترين علت مرگ و مير در تصادفات ضربات سر است.بهترين روش براي مقابله با ضربات مغز ، پيشگيري از آن است.
تحقيقات نشان مي دهد که تمام آسيب هاي مغزي به صورت آني پس از وارد شدن ضربه ايجاد نمي شود. آسيب مغزي در اثر صدمات به دو صورت ظاهر مي شود. آسيب اوليه و آسيب ثانويه مي باشد. آسيب سر اوليه همان صدمه اوليه اي است که در اثر صدمه به مغز وارد مي شود مثل کوفتگي مغز ، له شدگي ، پارگي عروق خوني. و آسيب ثانويه در طول چند ساعت تا چند روز پس از آسيب اوليه ايجاد مي شود و علت آن تورم مغز و خونريزي است. بر خلاف صدمات ساير نقاط بدن که پوست با ايجاد تورم متسع مي شود. جمجمه آسيب ديده هرگز نمي تواند تورم اجزاي مغز را با ايجاد انبساط جبران کند. بنابراين هرگونه خونريزي و يا تورم در داخل جمجمه ، حجم محتويات موجود در اين محفظه غير قابل ارتجاع را افزايش داده و منجر به بالا رفتن فشار در داخل مغز مي شود. در صورتي که اين فشار سبب کاهش خونرساني ، کاهش اکسيژن و تجمع مواد زايد در مغز مي شود.
صدمه به سطح پوست سر:
به عنوان يک ضربه جزئي طبقه بندي مي گردد . از آنجا که عروق خوني بيشتري در سطح سر وجود دارد ، در هنگام صدمه خونريزي زيادي ميکند و ممکن است خراشيدگي وکوفتگي ، لهيدگي يا خونريزي زير لايه هاي بافت سر شود. هماتوم هاي زير پوستي خود بخود جذب مي شوند و نياز به درمان خاصي ندارند . شکستگي جمجمه : شکستن تداوم جمجمه در اثر صدمه قوي مي باشد و ممکن است با آسيب مغزي همراه باشد يا نباشد که انواع خطي ، خرد شده ، فرو رفته يا قاعده اي تقسيم مي شود. در شکستگي قاعده جمجمه تمايل به ايجاد اشکال در سينوس هاي اطراف بيني استخوان پيشاني يا گوش مياني در استخوان گيجگاهي دارند بنابراين در اين شکستگي ها مکرراً خونريزي از بيني ، حلق يا گوشها ديده مي شود و ممکن است خون به زير ملتحمه چشم نيز راه پيدا کند و يک کبودي مشاهده مي شود.
تکان مغزي :
تکان مغزي پس از ضربه سر ، از دست دادن موقتي عملکرد نورولوژيک همراه با آسيب ساختماني غير آشکار مغزي مي باشد. معمولاً کاهش هوشياري از چند ثانيه تا چند دقيقه طول مي کشد. تکان مغزي ممکن است جزئي بوده و فقط سبب گيجي يا نقاط کور در چشم ( ديدن اشکال تاره مانند ) شود يا اينکه شديد باشد و براي مدتي موجب از دست دادن هوشياري به طور کامل گردد. اگر بافت مغز در لب پيشاني صدمه ديده باشد. بيمار ممکن است رفتار تحريکي نامانوس از خود بروز دهد . در حال که گرفتاري لب گيجگاهي مي توانند سبب فراموشي يا اختلال جهت يابي شود. علايم : اشکال در هوشياري ، اشکال در تکلم ، گيجي ، سردرد شديد ،استفراغ ، ضعف يک طرفه بدن،
کوفتگي مغز:
نوعي آسيب شديدتر است که در آن تکان خوردن مغز احتمالاً با خونريزي سطحي همراه است. بيمار براي مدت قابل توجهي بيهوش مي شود. علايم و نشانه هاي باليني به اندازه کوفتگي و ميزان ادم مغزي همراه با آن بستگي دارد . نبض ضعيف ، تنفس سطحي و پوست سرد و رنگ پريده . بيمار ممکن است بدون حرکت بخوابد ، دفع غير اراري در روده و مثانه اتفاق مي افتد که از علايم کوفتگي مغز هستند. بيمار با تلاش زياد بيدار مي شود اما بلا فاصله مي خوابد و وارد بيهوشي مي شود. عموماً بيماران با آسيب منتشر که علايمي نظير عملکرد حرکتي غير عادي ، حرکات غير طبيعي چشم و افزايش فشار مغز دارند پيش آگاهي ضعيف داشته و دچار آسيب مغزي ، ناتواني يا مرگ مي شوند.

